กฎหมายแรงงาน · อ่าน 9 นาที

ค่าชดเชยเลิกจ้าง ต้องจ่ายเท่าไหร่ — ตาราง 6 อัตรา วิธีคิด ภาษี และกรณีไม่ต้องจ่าย ปี 2569

เมื่อนายจ้างเลิกจ้างลูกจ้างที่ไม่ได้ทำผิดร้ายแรง กฎหมายบังคับให้จ่าย ค่าชดเชย ตามอายุงาน ตั้งแต่ 30 วันไปจนถึง 400 วัน ของค่าจ้าง ตัวเลขนี้ไม่ใช่เงินน้อย ๆ — พนักงานเงินเดือน 30,000 ที่ทำงานมา 10 ปี ได้ถึง 300,000 บาท หน้านี้สรุปตารางอัตรา วิธีคิดทั้งรายเดือนและรายวัน ภาษี เงินก้อนอื่นที่ต้องจ่ายพร้อมกัน และกรณีที่นายจ้างไม่ต้องจ่าย

สรุปใน 30 วินาที

• ทำงานไม่ถึง 120 วัน = ไม่ได้ค่าชดเชย
• ได้ 30 / 90 / 180 / 240 / 300 / 400 วัน ตามอายุงาน × ค่าจ้างอัตราสุดท้าย
• ลาออกเอง ไม่ได้ · เกษียณ ได้ · ครบสัญญาจ้าง ส่วนใหญ่ได้
• ต้องจ่ายในวันเลิกจ้าง · ยกเว้นภาษีไม่เกิน 300,000 บาท · ไม่หักประกันสังคม

ตารางอัตราค่าชดเชย มาตรา 118

อายุงาน	ค่าชดเชย	เท่ากับประมาณ
ไม่ถึง 120 วัน	ไม่ได้	—
120 วัน แต่ไม่ครบ 1 ปี	30 วัน	1 เดือน
1 ปี แต่ไม่ครบ 3 ปี	90 วัน	3 เดือน
3 ปี แต่ไม่ครบ 6 ปี	180 วัน	6 เดือน
6 ปี แต่ไม่ครบ 10 ปี	240 วัน	8 เดือน
10 ปี แต่ไม่ครบ 20 ปี	300 วัน	10 เดือน
20 ปีขึ้นไป	400 วัน	13.3 เดือน

อายุงานนับตั้งแต่วันแรกที่เข้างาน รวมช่วงทดลองงาน วันหยุด และวันลาที่ได้รับค่าจ้าง จนถึงวันที่เลิกจ้างมีผล

วิธีคิดค่าชดเชย

สูตรคือ ค่าจ้างต่อวันอัตราสุดท้าย × จำนวนวันตามตาราง

ประเภทลูกจ้าง	ค่าจ้างต่อวัน
รายเดือน	ค่าจ้างเดือนสุดท้าย ÷ 30
รายวัน	ค่าจ้างต่อวันอัตราสุดท้าย
ตามผลงาน (ชิ้นงาน)	ค่าจ้าง 30 วันทำงานสุดท้าย ÷ จำนวนวันทำงานจริง

"ค่าจ้าง" รวมอะไรบ้าง: เงินเดือน + เงินที่จ่ายประจำเพื่อตอบแทนการทำงาน เช่นค่าตำแหน่ง ค่าครองชีพ ค่าวิชาชีพ · ไม่รวม ค่าล่วงเวลา โบนัส เบี้ยเลี้ยงที่จ่ายเป็นครั้งคราว หรือเงินช่วยเหลือที่ไม่ได้จ่ายประจำ

ตัวอย่างที่ 1 — รายเดือน

รายการ	จำนวน
เงินเดือน + ค่าตำแหน่ง	30,000 + 3,000 = 33,000 บาท
อายุงาน	7 ปี 2 เดือน → 240 วัน
ค่าจ้างต่อวัน	33,000 ÷ 30 = 1,100 บาท
ค่าชดเชย	1,100 × 240 = 264,000 บาท

ตัวอย่างที่ 2 — รายวัน

รายการ	จำนวน
ค่าจ้างวันสุดท้าย	400 บาท
อายุงาน	2 ปี 5 เดือน → 90 วัน
ค่าชดเชย	400 × 90 = 36,000 บาท

ค่าชดเชยตามเงินเดือนและอายุงาน (บาท)

เงินเดือน	120 วัน	1 ปี	3 ปี	6 ปี	10 ปี	20 ปี
15,000	15,000	45,000	90,000	120,000	150,000	200,000
20,000	20,000	60,000	120,000	160,000	200,000	266,667
30,000	30,000	90,000	180,000	240,000	300,000	400,000
50,000	50,000	150,000	300,000	400,000	500,000	666,667

เงินที่ต้องจ่ายพร้อมค่าชดเชย

ค่าชดเชยเป็นแค่ก้อนเดียว ตอนเลิกจ้างมักต้องจ่ายหลายก้อนรวมกัน

รายการ	ต้องจ่ายเมื่อ	จำนวน
ค่าชดเชย	เลิกจ้างโดยลูกจ้างไม่ได้ทำผิดตามมาตรา 119	ตามตาราง 30–400 วัน
ค่าบอกกล่าวล่วงหน้า	ไม่แจ้งล่วงหน้าอย่างน้อย 1 งวดการจ่ายค่าจ้าง	ค่าจ้างเท่ากับช่วงที่ควรบอกล่วงหน้า (ไม่เกิน 3 เดือน)
ค่าจ้างวันที่ทำงานแล้ว	ทุกกรณี	ตามวันที่ทำงานจริงถึงวันเลิกจ้าง
ค่าพักร้อนที่เหลือ	ทุกกรณีเลิกจ้าง ยกเว้นมาตรา 119	วันพักร้อนคงเหลือ (รวมที่สะสม) × ค่าจ้างต่อวัน
ค่าชดเชยพิเศษ	ย้ายสถานประกอบการแล้วลูกจ้างไม่ไป / เลิกจ้างเพราะนำเครื่องจักรหรือเทคโนโลยีมาใช้	50% ของค่าชดเชยปกติ / เพิ่ม 15 วันต่อปีที่เกิน 6 ปี (รวมไม่เกิน 360 วัน)

ตัวอย่างการบอกกล่าวล่วงหน้า: บริษัทจ่ายเงินเดือนทุกสิ้นเดือน ถ้าแจ้งเลิกจ้างวันที่ 10 ก.ย. การเลิกจ้างมีผลได้เร็วที่สุด 31 ต.ค. (สิ้นงวดถัดไป) ถ้าอยากให้ออกทันที ต้องจ่ายค่าบอกกล่าวแทนช่วงนั้น

กรณีที่นายจ้างไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย (มาตรา 119)

ทุจริตต่อหน้าที่ หรือกระทำผิดอาญาโดยเจตนาแก่นายจ้าง
จงใจทำให้นายจ้างได้รับความเสียหาย
ประมาทเลินเล่อเป็นเหตุให้นายจ้างเสียหายอย่างร้ายแรง
ฝ่าฝืนข้อบังคับหรือคำสั่งที่ชอบธรรม และนายจ้างเคยตักเตือนเป็นหนังสือแล้ว (หนังสือเตือนมีผลไม่เกิน 1 ปี) — กรณีร้ายแรงไม่ต้องเตือนก่อน
ละทิ้งหน้าที่ 3 วันทำงานติดต่อกัน ไม่ว่าจะมีวันหยุดคั่นหรือไม่ โดยไม่มีเหตุอันสมควร
ได้รับโทษจำคุกตามคำพิพากษาถึงที่สุด (ยกเว้นความผิดลหุโทษหรือประมาทที่ไม่ใช่ความเสียหายต่อนายจ้าง)

นายจ้างต้องระบุเหตุผลในหนังสือเลิกจ้าง ถ้าไม่ระบุไว้ตั้งแต่แรก จะยกเหตุตามมาตรา 119 ขึ้นอ้างภายหลังไม่ได้

กรณีอื่นที่มักเข้าใจผิด

สถานการณ์	ได้ค่าชดเชยไหม
ลาออกเอง	ไม่ได้
เกษียณอายุ	ได้ ตามอายุงาน
ครบสัญญาจ้างแล้วไม่ต่อ	ได้ — เว้นแต่งานโครงการ/ครั้งคราว/ตามฤดูกาล ที่เสร็จภายใน 2 ปี และทำสัญญาเป็นหนังสือตั้งแต่เริ่ม
ไม่ผ่านทดลองงาน (ทำงานเกิน 120 วัน)	ได้ 30 วัน — เพราะอายุงานนับรวมช่วงทดลองงาน
บริษัทปิดกิจการ / ขาดทุน	ได้ — ขาดทุนไม่ใช่ข้อยกเว้น
บริษัทเปลี่ยนเจ้าของ / ควบรวม	ไม่ได้ในวันนั้น — อายุงานนับต่อเนื่องไปยังนายจ้างใหม่

ภาษีและประกันสังคม

ภาษี: ค่าชดเชยตามกฎหมายแรงงานยกเว้นภาษีเท่ากับค่าจ้าง 300 วันสุดท้าย แต่ไม่เกิน 300,000 บาท ส่วนที่เกินต้องหักภาษี ณ ที่จ่าย ลูกจ้างที่ทำงานมา 5 ปีขึ้นไปเลือกแยกคำนวณในใบแนบได้ ซึ่งมักเสียภาษีน้อยกว่ารวมกับเงินเดือน ค่าชดเชยส่วนที่จ่ายเกินกว่ากฎหมายกำหนดไม่ได้รับยกเว้นก้อนนี้

ตัวอย่าง (เงินเดือน 50,000 อายุงาน 10 ปี)	จำนวน (บาท)
ค่าชดเชย 300 วัน	500,000
ยกเว้นภาษี (ไม่เกิน 300,000)	−300,000
ส่วนที่ต้องนำไปคำนวณภาษี	200,000

ประกันสังคม: ค่าชดเชยไม่ใช่ "ค่าจ้าง" ตามกฎหมายประกันสังคม ไม่ต้องหักเงินสมทบ ส่วนค่าจ้างเดือนสุดท้ายยังหักตามปกติ และนายจ้างต้องแจ้งออกด้วย สปส.6-09 ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป เพื่อให้ลูกจ้างขึ้นทะเบียนว่างงานได้ — ดูเพิ่มที่ ประกันสังคม ม.33 / ม.39 / ม.40

จ่ายช้ามีผลอะไร

กรณี	ผล
จ่ายไม่ทันวันเลิกจ้าง	ดอกเบี้ย 15% ต่อปี
จงใจไม่จ่ายโดยไม่มีเหตุอันสมควร	เงินเพิ่ม 15% ของยอดค้างทุก 7 วัน
ไม่จ่ายเลย	ลูกจ้างยื่นคำร้อง (คร.7) ต่อพนักงานตรวจแรงงาน หรือฟ้องศาลแรงงานได้ อายุความ 10 ปี

เช็กลิสต์นายจ้างก่อนเลิกจ้าง

คำนวณอายุงานจากวันเข้างานจริง รวมช่วงทดลองงาน
รวมค่าตำแหน่งและเงินที่จ่ายประจำเข้าฐานค่าจ้าง
ทำหนังสือเลิกจ้าง ระบุวันที่มีผลและเหตุผล
จ่ายค่าชดเชย ค่าบอกกล่าว ค่าจ้างค้าง และค่าพักร้อนคงเหลือ ในวันเลิกจ้าง
หักภาษีส่วนที่เกิน 300,000 บาท และแสดงแยกใน 50 ทวิ
ยื่น สปส.6-09 ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป และออก 50 ทวิ ภายใน 1 เดือน

บทความนี้สรุปจากพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงานและประมวลรัษฎากร เพื่อเป็นแนวทางทั่วไป กรณีข้อพิพาทหรือสถานการณ์เฉพาะ ควรปรึกษาสำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานจังหวัด (สายด่วน 1546) หรือทนายความ

ให้โปรแกรมคิดเงินคนลาออกให้

eSimPayroll บันทึกวันเข้างานของพนักงานทุกคน คิดค่าจ้างถึงวันออกตามสัดส่วน หักประกันสังคมเดือนสุดท้าย และออก 50 ทวิ ให้คนที่ออกจากงาน

ลองใส่พนักงานของคุณดู

ทดลองฟรี 30 วัน ไม่ต้องใช้บัตรเครดิต

เริ่มทดลองใช้ฟรี

คำถามที่พบบ่อย

ค่าชดเชยเลิกจ้างได้กี่เดือน

ขึ้นกับอายุงาน ทำงานครบ 120 วันแต่ไม่ถึง 1 ปี ได้ 30 วัน (1 เดือน) ครบ 1 ปีได้ 90 วัน (3 เดือน) ครบ 3 ปีได้ 180 วัน (6 เดือน) ครบ 6 ปีได้ 240 วัน (8 เดือน) ครบ 10 ปีได้ 300 วัน (10 เดือน) และครบ 20 ปีขึ้นไปได้ 400 วัน (ประมาณ 13.3 เดือน) ของค่าจ้างอัตราสุดท้าย

ค่าชดเชยคิดจากเงินเดือนอย่างเดียว หรือรวมเงินอื่นด้วย

คิดจากค่าจ้างอัตราสุดท้าย ซึ่งรวมเงินที่จ่ายเป็นประจำเพื่อตอบแทนการทำงาน เช่นค่าตำแหน่ง ค่าครองชีพ หรือค่าคอมมิชชั่นที่จ่ายประจำ แต่ไม่รวมค่าล่วงเวลา โบนัส และเงินที่จ่ายเป็นครั้งคราว ลูกจ้างรายวันใช้ค่าจ้างวันสุดท้ายคูณจำนวนวัน

ลาออกเองได้ค่าชดเชยไหม

ไม่ได้ ค่าชดเชยจ่ายเมื่อนายจ้างเลิกจ้างเท่านั้น แต่ถ้านายจ้างบีบให้เขียนใบลาออก หรือเปลี่ยนสภาพการจ้างจนทำงานต่อไม่ได้ อาจถือเป็นการเลิกจ้าง ควรปรึกษาสำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานในพื้นที่

เกษียณอายุได้ค่าชดเชยไหม

ได้ การเกษียณตามข้อบังคับหรือเมื่ออายุครบ 60 ปีถือเป็นการเลิกจ้าง นายจ้างต้องจ่ายค่าชดเชยตามอายุงาน ลูกจ้างที่อายุเกิน 60 ปีแสดงเจตนาเกษียณได้ และนายจ้างต้องจ่ายภายใน 30 วัน

ค่าชดเชยเลิกจ้างต้องเสียภาษีไหม

ค่าชดเชยตามกฎหมายแรงงานได้รับยกเว้นภาษีเท่ากับค่าจ้าง 300 วันสุดท้าย แต่ไม่เกิน 300,000 บาท ส่วนที่เกินต้องนำไปคำนวณภาษี โดยเลือกแยกคำนวณตามแบบใบแนบ ภ.ง.ด.90/91 ได้ถ้าทำงานมาไม่น้อยกว่า 5 ปี

ค่าชดเชยต้องหักประกันสังคมไหม

ไม่ต้อง ค่าชดเชยไม่ใช่ค่าจ้างตามกฎหมายประกันสังคม จึงไม่ต้องหักเงินสมทบ

นายจ้างต้องจ่ายค่าชดเชยภายในกี่วัน

ต้องจ่ายในวันที่เลิกจ้าง ถ้าจ่ายช้าต้องเสียดอกเบี้ยร้อยละ 15 ต่อปี และถ้าจงใจไม่จ่ายโดยไม่มีเหตุอันสมควร ต้องจ่ายเงินเพิ่มร้อยละ 15 ของเงินที่ค้างทุก 7 วัน

ค่าบอกกล่าวล่วงหน้ากับค่าชดเชยต่างกันยังไง

เป็นเงินคนละก้อน ค่าชดเชยจ่ายตามอายุงาน ส่วนค่าบอกกล่าวล่วงหน้าจ่ายเมื่อนายจ้างเลิกจ้างโดยไม่แจ้งล่วงหน้าอย่างน้อยหนึ่งงวดการจ่ายค่าจ้าง ถ้าเลิกจ้างทันทีโดยไม่บอกกล่าว ลูกจ้างได้ทั้งสองก้อน

สัญญาจ้างมีกำหนดระยะเวลา ครบสัญญาได้ค่าชดเชยไหม

โดยทั่วไปได้ การไม่ต่อสัญญาเมื่อครบกำหนดถือเป็นการเลิกจ้าง ข้อยกเว้นมีเฉพาะงานโครงการที่มีกำหนดเริ่มและสิ้นสุดแน่นอน งานครั้งคราว หรืองานตามฤดูกาล ที่ต้องแล้วเสร็จไม่เกิน 2 ปี และทำสัญญาเป็นหนังสือตั้งแต่เริ่มจ้าง

ทำผิดแบบไหน นายจ้างเลิกจ้างได้โดยไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย

มาตรา 119 กำหนดไว้ 6 กรณี คือทุจริตหรือทำผิดอาญาโดยเจตนาต่อนายจ้าง จงใจทำให้นายจ้างเสียหาย ประมาทจนนายจ้างเสียหายร้ายแรง ฝ่าฝืนข้อบังคับหลังได้รับหนังสือเตือนแล้ว (ยกเว้นกรณีร้ายแรงไม่ต้องเตือน) ละทิ้งหน้าที่ 3 วันทำงานติดต่อกันโดยไม่มีเหตุอันสมควร และได้รับโทษจำคุกตามคำพิพากษาถึงที่สุด